Het Thoracic Outlet Compressie Syndroom is een niet-radiculairbeeld wat veroorzaakt wordt door compressie van de vaat-zenuwstreng binnen de schoudergordel op plaatsen met een nauwe passage.
Symptomen
Het ziektebeeld heeft als
hoofdkenmerken:
 |
pijn in de arm(en), soms uitstralend naar het achterhoofd, soms in de gehele arm tot in de pink. |
|
|
tintelingen in de dermatomen van (C2-C7) C8 en Th1. |
|
|
gevoel van krachtsvermindering tijdens of na liet verrichten van belastende bewegingen. |
Aangezien de compressie zichzelf regelmatig opheft. komen verschijnselen als parese, thrombose en embolie maar zelden voor.
Benaming Onder de verzamelnaam "Thoracic Outlet Compressie Syndroom vallen:
|
|
het scalenus syndroom aangenomen wordt, dat de klachten ontstaan door compressie in de achterste scalenus poort; |
|
|
het costoclaviculair compressie syndroom aangenomen wordt, dat de klachten ontstaan door compressie in de costoclaviculaire ruimte; |
|
|
het pectoralis minor syndroom aangenomen wordt, dat de klachten ontstaan door compressie in de coraco-thoraco-pectorale poort. |
Pathogenese
Primair verantwoordelijk voor de pijn, tintelingen en de
subjectieve krachtsvermindering is een irritatie van de sympatische vezels
van de plexus brachialis. Deze irritatie heeft mogelijk een mechanisch
moment, waardoor de microcirculatie van de plexus brachialis wordt
verminderd.
 |
Plaatsen in de bovenste
thoraxapertuur waar compressie syndromen kunnen ontstaan. A.
achterste scalenus poort; B. costoclaviculaire ruimte; C. coraco-
thoraco-pectorale poort 1. m. scalenus medius; 2. m. scalenus
anterior; 3. m. pectoralis minor 4. a. subclavia; 5. v. subclavia;
6. plexus
brachialis. |
KLINISCHE BEVINDINGEN
Wanneer veneuze compressie op de voorgrond staat
|
|
Blauw en dik worden van de handen; |
|
|
versterkte venatekening; |
|
|
Klinisch: pijn,
vermoeidheidsgevoel; - moeite met het dragen van lasten; - soms is de druk van B.H. bandjes al te veel. |
|
|
Complicaties: thrombose, ulceratie, gangreen (zelden). |
Wanneer arteriële compressie op de voorgrond staat
|
|
Bleekheid en cyanose van de huid. |
|
|
Klinisch: "verlammende
pijn" bij belastende bezigheden; - moeite met bezigheden waarbij de armen in elevatie gehouden moeten worden, zoals ramen lappen, haren föhnen, viool spelen, onder doorsmeerbrug werken en andere vergelijkbare werksituaties. |
|
|
Complicaties: micro-emboliën, ulceratie, gangreen (zelden). |
Paresthesieën
|
|
Tintelingen kunnen optreden bij het begin, tijdens en na compressiemomenten. |
|
|
Tintelingen tijdens belastingsmomenten worden vaak overstemd door de bezigheid zelf, respectievelijk de pijn; |
|
|
Tintelingen in rust kunnen enkele minuten aanhouden, om daarna geleidelijk te verdwijnen ("release fenomeen"). |
|
|
Paresthesieën, waarmee/waardoor de patiënt ‘s nachts wakker wordt, ontstaan door nieuwe compressiemomenten b.v. door het op de arm liggen of liggen in de "hoera-stand". |
|
|
Een arteriële belemmering kan leiden tot een (passagière) dropping hand. De tintelingen verdwijnen na enige rust, en/of na verandering van houding, bijvoorbeeld door de schouders in elevatie te brengen, zoals bij zitten met de armen gesteund op de stoelleuningen. |
Strukturen die compressie kunnen geven
In de scalenus poorten
|
|
Voorste poort:
spierbuiken, respectievelijk inserties van de m.
sterno-cleidomastoideus en de m. scalenus anterior
(zeldzaam); |
|
|
Achterste poort:
abnormaal dikke spierbuiken van de m. scalenus anterior en de m.
scalenus medius (zoals bij astma bronchiale en bij sommige
sporters); abnormaal brede inserties of fusie van beide inserties op
de eerste
rib. |
|
|
In de costoclaviculaire ruimte |
|
|
Megatransversus van C7 al dan niet met "cervical bands"; |
|
|
volledige halsrib; |
|
|
rudimentaire eerste rib; |
|
|
exostose eerste rib; |
|
|
tumor van de longtop (Pancoast); |
|
|
fractuur van de clavicula met overmatige callusvorming; fractuur van de clavicula met dislocatie in hoekstand; |
|
|
fractuur van de clavicula met pseudo-artrosevorming. |
|
|
In de
coracothoraco-pectorale poort Verkorting of hypertonie van de m. pectoralis minor; schijnbaar verkorte m. pectoralis minor bij starre thorax. |
RSI
Mensen met arm-, nek- en schouderklachten
hebben allemaal een te hoge spanning in de handen.
Door kracht te
zetten met de handen, spannen de spieren in de onderarmen zich aan. Die
spieren zetten vervolgens een spiermechanisme in werking, dat loopt van de
elleboog tot in de schouders. Door die spierspanningen worden zenuwbanen
en bloedvaten naar de handen afgekneld. Vandaar de tintelende handen waar
RSI-patiënten over klagen.
De knelling ontstaat doordat de costoclaviculaire ruimte heel nauw wordt als er
sprake is van een te hoge handspanning in combinatie met stress. De
posturale spieren krijgen een hogere tonus en verkorten.
Rotatie van
het hoofd en cervicale wervelkolom is aanzienlijk beperkt. Onderzoek heeft
aangetoond, dat hoe erger de nek- en rugklachten zijn, hoe kleiner de
rotatie van het hoofd.
TESTEN
Proef voor de scalenus poorten (proef van
Adson)
De patiënt strekt de nek volledig; het hoofd
wordt naar de te onder~ zoeken zijde gedraaid (de mm. scaleni scharen over
elkaar heen) ... of het hoofd wordt naar de andere zijde gedraaid (de mm.
scaleni worden gerekt); nu wordt diep ingeademd.
N.B. de patiënt
moet de arm op het been leggen, omdat bij afhangende arm (door het
gewicht) ook de costoclaviculaire ruimte verkleind wordt.
Bevindingen
De
radialispols kan verminderen en/of verdwijnen; er kan een
supraclaviculaire souffle optreden.
Proef voor de costoclaviculaire ruimte
(proef van Eden)
De onderzoeker zit op-een krukje;
de patiënt staat naast de onderzoeker en leunt met zijn been tegen de
onderzoeker. De schoudergordel wordt in de pressie en retractie gebracht
en de patiënt hangt naar de andere zijde, terwijl de onderzoeker de
kwaliteit van de radialispols voelt. De patiënt ademt nu diep
in.
Bevindingen
De radialispols
kan verminderen en/of verdwijnen; er kan een supra- en infraclaviculaire
souffle optreden; er kunnen tintelingen optreden, evenals pijn en veneuze
stuwing.
Arteriële belastingstest (test v.
Roos)
De patiënt brengt de schoudergordel in
depressie en retractie; de ellebogen worden gebogen; nu worden snel achter
elkaar vuisten gemaakt en de handen weer volledig geopend; de patiënt
probeert dit drie minuten vol te houden.
Bevindingen
Dezelfde
bevindingen als bij de proef van Eden, bovendien: de beweging gaat al snel
veel trager en minder volledig; één hand komt al gauw in de problemen; de
pijn kan een "verlammend" karakter hebben; er kunnen kleurverschillen van
de handen optreden, er ontstaat een slechte capillaire refill.
Proef voor de coraco-thoraco-pectorale poort
(proef van Wright)
De te onderzoeken arm wordt
passief in elevatie en hyperabductie gebracht. Idem, maar dan geholpen
actief, waardoor ook de pectoralis minor aanspant.
Bevindingen
Zie test
voor de scalenus poorten. Verder kunnen pijn en tintelingen optreden. De
huid kan sterk verbleken en er kan een gevoel van krachteloosheid
ontstaan.
Proef voor de mate van plexusirritatie
(proef van Erb)
Breng het hoofd passief in
lateroflexie naar de heterolaterale zijde (cervicale wortels treden
horizontaal uit), breng dan de te onderzoeken arm in hyperabductie, de
onderarm in pronatie en de pols en vingers in flexie. De proef geeft een
indicatie van de mate van plexus irritatie (“Lasègue van de
arm”).
Bevindingen
Een
schietende pijn over het gehele traject, naast andere H.N.P. bevindingen,
pleit voor een radiculair syndroom. Brandende pijn met langzaam optredende
tintelingen en overige anamnestisch bekende klachten, pleiten voor een
thoracic outlet compressie syndroom.
.
